Sarılığın bir çok nedeni olabilir. Yeni doğanlarda görülen sarılığın en sık
nedeni “fizyolojik sarılıktır”.Tüm yeni doğanlarda plazma bilirubin düzeyleri
erişkinlerden daha yüksektir ve yeni doğanların % 50’si hayatınilk beş gününde
klinik olarak sarılıklıdır.
Normal yeni doğanlarda bilirubin %4-5 mg civarındadır. 48. saatte % 10 mg’a
kadar çıkabilir, ancak 7-10 gündenormal düzeylere iner. Yeni doğanların %5 ‘inde
serbest bilirubin düzeyleri %15 mg’ı aşabilir.
Serum albumini; %20-25 mg’a kadar artan bilirubin düzeylerini bağlayabilir.
Ancak bu aşıldığında,serbest bilirubin kolayca beyine geçer ve bazal
ganglionlara yerleşerek kerni ikterus tablosuna neden olur.
Patolojik sarılık çok daha az sıklıkla görülmektedir. Çeşitli nedenlere bağlı
olabilir .Bunlardan bazıları :
Kan grubu uyuşmazlığı-Rh uyuşmazlığı
Tıkayıcı sarılık
Intrauterin veya yeni doğan enfeksiyonları (viral hepatit vs.)
Kalıtsal karaciğer enfeksiyonları
Fizyolojik ve patolojik sarılık arasındaki farklar:
Fizyolojik sarılıkta sararma bebeğin yaşamının ikinci veya üçüncü gününde
başlar. Prematüre bebeklerde ise sararma daha geç başlar (genellikle üçüncü veya
dördüncü günde)
Patolojik sarılık ise genellikle ilk 24 saatte ortaya çıkar ya da çok daha geç
başlayabilir.
Fizyolojik sarılık bebek bir haftalık ya da 10 günlük olduğunda azalır.
Prematüre bebeklerde ise daha uzun (15 gün sürer.)
Patolojik sarılık daha uzun sürer.
Fizyolojik sarılıkta bilirubin değeri 12mg ‘dan azdır. Prematürelerde ise
15mg’dan azdır.
Patolojik sarılıkta ise bilirubin değeri daha yüksektir.
BEBEK SARILIĞI- FİZYOLOJİK SARILIK- YENİ DOĞAN SARILIĞI
Doğumu takip eden günlerde bir çok bebek sarı ile turuncu arası bir renk alır.
Bu bilinen ve beklenen bir olaydır. Bebekdoğarken beraberinde alyuvarlarla
gelir, alyuvarlar kanın içindeki oksijeni akciğerlere taşırlar. Çocuk nefes alıp
akciğeriaçılınca , kan devrana başlar. Bu sırada alyuvarların bir bölümü yok
olur. Yok olan alyuvarlar bebeğin karaciğeri vedalağı tarafından imha edilir.
Ama bazı bebekler bu kadar çok işe yaramaz ,hücreyi yok edemez. Bu karaciğerin
tamoluşmamasından kaynaklanır. Bu artıklar kanda birikir ve bebek sarılığına yol
açarlar.
Bu hastalığın kısa sürede iyileşmesinde ışığın büyük önemi vardır. Bu yüzden
sarılık olan bebekler beyaz veya maviışığın altına koyulurlar.
Bazen de sarılık çocuğun karaciğerinden kaynaklanır. Karaciğer görevini yapar
fakat safra kesesi karaciğerden gelen bumaddeleri bağırsaklara ulaştıramaz. Bu
yüzden de bebeğin kakası çok renksiz olur.
Hafif fizyolojik sarılık genellikle tedaviye ihtiyaç duymaz. Daha ağır olgularda
ultraviyole ışığın kullanıldığı fototerapiyleetkili biçimde iyileştirilebilir.
Tedavi sırasında bebekler çıplaktır ve gözleri ultraviyole ışıktan zarar
görmemesi içinkapatılır.
Ayrıca deriden çok fazla miktarda su kaybı olduğu için bebeğe dışardan sıvı
verilir ve beslenmesi bebek odasıylasınırlandırılır.
ANNE SÜTÜ SARILIĞI
Bir bebeğin doğumundan sonraki ilk haftadan sonra sarılık olmasının nedeni anne
sütü(her ne kadar böyle birdurum anne sütüyle beslenen ve normal zamanında
doğmuş 200 bebekten 1’inde meydana geliyorsa da ) ya da kan vekaraciğer
hastalıklarından olabilir.
Kan bilirubin düzeyleri meme emziren bebeklerde biberonla beslenen bebeklere
kıyasla genelde daha yüksektirve uzun süre (altı hafta kadar) yüksek kalabilir.
Bunun abartılı fizyolojik sarılık olduğu ve tıbbi açıdan önemli
olmadığıdüşünülmektedir. Emzirmeye devam edilmesi önerilir.Emzirmeyi kesmek ve
şekerli su vermek bilirubin düzeyleriniazaltmaktan çok arttırır ve süt üretimini
de olumsuz etkiler.
Gerçek anne sütü kaynaklı sarılık, bebeğin yaşamının ilk haftasının sonunda
bilirubin düzeyleri hızla arttığındaveya patolojik sarılığın diğer nedenleri
dışlandığında akla gelmelidir.
Anne sütü sarığının nedeni bilinmemektedir. Sorumlu etkenin anne sütünde bulunan
bir madde olduğudüşünüldüğünden bu tip sarılığa anne sütü sarılığı adı
verilmiştir.
Tanı, yaklaşık 36 saat süreyle anne sütü yerine mama verildiğinde bilirubin
düzeylerinde görülen şaşırtıcıdüşüş ile koyulur (bu süre içinde anne
memelerindeki sütü besleme zamanlarında toplamaya ve süt rezervinidoldurmaya
devam eder).
Emzirmeye başlanıldığında bilirubin düzeyleri yeniden artar, fakat önceki düzeye
kadar artmaz. Birkaç haftaiçinde bu durum düzelir.
NOT: Anne sütü sarılığı olan bebeklerin bazılarında yaşamın ilk 3 gününde
de yüksek bilirubin düzeyleri görülür(erken tip)
Bilirubin düzeyinin 4. günden başlayarak giderek arttığı ve 10-15. günlerde
10-20 mg/dl ye ulaştığı tipe de geçtip anne-sütü sarılığı adı verilir.
