12 Aylık bebekler Neler Yapabilir?
Bebeğinizin o bitmez tükenmez enerjisini gördüğünüzde, onun hastaneden eve
getirdiğiniz ufacık yaratık olduğuna inanamazsınız. Artık "kendi olma bilinci"
çok gelişmiştir.
Yani artık kendini "farklı" bir insan olarak görmekte ve boyunu, ihtiyaçlarını
ve isteklerini net olarak bilmektedir.
Yaklaşık her beş bebekten üçü 12. ayda yürümeye başlar, ancak bunun bir
genelleme olduğunu unutmamak gerekir. Onikinci ay sonunda bebeğinizin ayakta
desteksiz durabilmesi, ancak yürümeye hazır olmaması da normal bir gelişim
sayılır.
Bebeğin ilk adımları genelde düşmeyle sonuçlanır; bu zamanlarda bebeğe sarılmak
ve hiçbir şey olmadığını yumuşakça anlatmak onu tekrar yürümesi için
cesaretlendirecektir. Düştükten sonra canının yanmasından çok, başarısız olduğu
için ağlar. Bu yüzden yanına koşup endişenizi ona gösterirseniz, düştüğü için
daha çok üzülecektir.
Bebeğinizin, ayaklandıktan sonra bile emeklemeye devam etmesi sizi
endişelendirmemelidir. Yürümeye yeni başlayanlar, emekleyerek istedikleri yere
ulaşmaları daha kolay olduğundan bir süre daha emeklemeyi tercih edebilirler.
Zaman içerisinde bebek yürüme işlevinin tüm mekaniğini anlayacaktır. Makul bir
güvenle, düz bir hat üzerinde yürüyebildiği zaman, köşeleri nasıl döneceğini
veya düşmeden, kendi isteğiyle nasıl duracağını keşfedecektir. Hareketli bir
bebek oyun parkından veya yatağından tırmanabilir ve bu tehlikeli bir biçimde
düşme riskini arttırır. Bebeğiniz tırmanmayı çok seviyorsa, karyolasının bir
tarafını biraz aşağı indirebilirsiniz, böylelikle daha rahat içeri girer veya
dışarı çıkar, ancak odayı olası tehlikelerden arındırmalısınız.
Bebeğiniz kaşık veya çatalı çok iyi kullanmasa da kendi kendine yemek yiyebilir.
Uygun zamanlarda elleriyle yemek yemesine izin verin ve yaptığı dağınıklığı hoş
görün. Genelde, ebeveyn yemek yedirdiğinde, bebeğin zorlandığını düşünür ve
aslında o yemeği sevse bile reddedebilir.
Bu dönemde bebeğiniz, biraz daha hareketlendiğinden, kilo alması yavaşlar. Gün
içinde tek öğün yiyip, birkaç yiyecek dışında önüne sunulan her şeyi
reddedebilir. Az yediğini düşünmenizin bir nedeni de sindirim sisteminin artık
yemekleri eskisinden daha etkili bir biçimde sindirmesidir. Yemek yeme
alışkanlıklarının yanı sıra yemek tercihleri de bu dönemde oldukça
belirginleşir. Aniden bebeğiniz çok sevdiği muzu reddedip her öğün elma yemek
isteyebilir. Bu tamamen normaldir.
Bu dönemdeki bebeklerin gün içinde en az bir kez dinlenmeye, yani uykuya
ihtiyaçları vardır. Genelde uyku için en iyi zaman öğle yemeğinden hemen sonra
olmakla birlikte, bu her zaman gerçekleşemeyebilir. Kendi düzeninize ya da
onunkine uygun olarak, bebeğinizi farklı zamanlarda uyumaya teşvik
edebilirsiniz.
Bu ayın başında bebeğiniz, gündelik eylemleri ile ilgili ona söyleyeceğiniz pek
çok şeyi anlar. Bu ay sonunda bir iki kelimeyi kendine özgü bir şekilde
söyleyebilir.
Bebek hala uzanabildiği her şeyi anlamaya ve öğrenmeye çalışmaktadır. Eline
aldığı her şey kurcalanmalı, sallanmalı ve yere atılmalıdır. Işığı açıp kapamak
ise en heyecan verici oyunlardan birisidir. Hareket eden hemen her nesne onu
cezbeder ve artık nesneleri parçalara ayırmaktan değil, bir araya getirmekten
hoşlanır.
Oyuncak satın alırken, oyuncak kutularının üzerindeki yaş sınırlamalarına
özellikle dikkat etmelisiniz. Bunlar çocukların zihinsel kapasitelerinin yanı
sıra güvenlik nedenleriyle de konulmuştur. Eğer kutudaki yaş sınırı 3 yaş
üzerini gösteriyorsa, bunun nedeni bu oyuncakların daha küçük yaştakilerin
ağızlarına sokabilecekleri küçük parçalarının olmasıdır.Artık daha karmaşık
oyunlardan hoşlanır. Örneğin elbiselerini kendi çıkarmak isteyebilir.
Bebeğiniz bir an çok anlayışlıyken hemen sonrasında huysuzlaşabilir ve
dediklerinizi dinlemeyebilir. Etrafında oynayacak birileri olduğunda
dediklerinizi daha kolay kabul eder. Her ne kadar bu dönemde beraber oynamasalar
da yakınında bir yaşıtı olması hoşuna gider, ancak genelde daha büyük çocuklarla
oynamayı tercih eder.
Oyuncak hayvanlar bu dönemde bebeğinizin favori oyuncaklarıdır ve genelde 1-2
tanesine çok bağlanırlar. Bu oyuncaklar genelde uykuya "geçişe" yardımcı olup,
sizin bir alternatifiniz olurlar.
Her çocukta farklılık göstermekle beraber ayrılma korkusunu bu dönemde yoğun
yaşarlar. İnsan yadırgama da aynı şekilde değişkendir: bir yere gidildiğinde
yakınında olmaya çalışın, evdeyken bebek kendi başına dolaşabilir ve keşfe
çıkabilir. Her ne kadar yadırgama son bir iki aydır azalmış olsa da
hareketlendikten sonra tekrar başlayabilir.
Bu ay sonunda bebeğiniz bir mizah anlayışı geliştirecektir. Örneğin yaptığı bir
şeye güldüğünüzü gördüğünde bunu tekrar tekrar yapar.
Bu dönem bebeğiniz aynı zamanda farklı ruh hallerini de yansıtacaktır. Bebeğin
ruh hali tamamen sizin ruh halinize bağlıdır; eğer siz çok sinirliyseniz,
bebeğinizi sakin tutmak pek mümkün olmayacaktır. Sinirli olduğu zamanlarda kısa
bir süre için bebeği odasında yatağına bırakıp, kapısını kapatabilir ve biraz
sakinleşmesini bekleyebilirsiniz. Göreceksiniz, gösterecek insan olmadığında
bebeğinizin siniri hemen geçecektir.
Bebeğinize disiplin verirken tutarlı olmanın önemini daha önce belirtmiştik.
Ancak yaşı ilerledikçe çevresinde her şeyin tutarlı olmadığını anlayacaktır.
Eğer sürekli bebeğin arkasında koşturursanız, bir zaman sonra size dikkat etmeyi
bırakacaktır. Planladığınız disiplin taktiklerini tehlike potansiyeli olan veya
çevresini rahatsız eden durum ve davranışlar için saklamalısınız. Hatırlanması
gereken ne kadar az kural olursa, bunları uygulaması da o kadar kolay olur.
Yakında bebeğiniz 1. yaşını kutlayacak. Her ne kadar bu yaşgünü, bebekliğin
bitişini gösterse de bebekçe davranışların bitmiş olduğunu göstermez. Ancak
bebekliğin verdiği çaresizlik dönemi arkada kalmış ve olgunlaşma dönemine
girilmiştir. Ve sizin "çok özel" bebeğiniz, "çok özel" bir çocuk olma yolunda
hızla ilerlemektedir.
SOSYAL FİZİKSEL ZİHİNSEL
• Anne-babaya, tanıdıklarına ve sevdiği nesnelere şefkat ve ilgi gösterir.
• Uykuya karşı direnir.
• Ruh halleri değişkenlik gösterir.
• Anne-babadan ayrılmaya karşı çok tepki gösterir.
• Ebeveynlerden, gereğinden fazla yardım bekler.
• Sevmediği yemeklere veya yemek yedirilmeye direnir.
• Espri anlayışı gelişir.
• Kalkma, yürüme ve dolaşma karışımı bir eylem içersindedir.
• Tutunmadan bir iki adım atar veya tekerlekli bir oyuncağa dayanarak yürür.
• Karyoladan tırmanabilir.
• Merdiven çıkabilir.
• Ayaktayken kolayca oturma pozisyonuna geçebilir.
• Çömelme pozisyonundan ellerini kullanarak ayağa kalkabilir.
• Telefon, araba gibi oyuncakları kullanmayı öğrenir.
• Bir eli diğerine tercih eder.
• İki nesneyi kol altlarına sokup, üçüncüsünü eline alabilir.
• Kendisine verilen talimatları ve söylenilen pek çok şeyi anlar.
• "Anne" dışında bir iki kelime daha söyleyebilir.
• Dergi ve kitaplardaki hayvanları tanır.
• Kaybolan bir nesneyi, görmese bile son bulduğu yere bakar.
• Olayları daha uzun süre hatırlar.
